PL | ENG
prawy obrazek

Zabiegi

Rekonstrukcja więzadeł

REKONSTRUKCJA WIĘZADEŁ KRZYŻOWYCH METODĄ KLASZYCZNĄ

Jednym z najczęstszych urazów kolana jest uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego (ang. ACL, pol. WKP). Sportowcy którzy biorą udział udział w sportach, takich jak piłka nożna i koszykówka są bardziej narażeni na uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego.

Jeśli pacjent uszkodził WKP może wymagać leczenia operacyjnego, aby uzyskać pełną funkcję stawu kolanowego. Zależy to od kilku czynników, takich jak stopień urazu oraz poziom aktywności fizycznej chorego.


Anatomia

Staw kolanowy tworzą 3 kości: udowa, piszczelowa i rzepka. Rzepka znajduje się w przedniej części stawu kolanowego i pełni po części funkcję ochronną dla stawu. Kości tworzące staw ustabilizowane są przez kompleksy więzadeł, występują 4 główne struktury więzadłowe funkcjonujące jako "linki" trzymające kości stawu razem i stabilizujące ten staw. Więzadło poboczne znajduje się po obu stronach stawu kolanowego. Więzadło poboczne przyśrodkowe po stronie wewnętrznej (ang. MCL) i więzadło poboczne boczne po stornie zewnętrznej (ang. LCL). Więzadła te kontrolują boczne ruchy kolana i zabezpieczają kolano przed nieoczekiwanym ruchem od boku do boku.

Więzadła krzyżowe znajduje się w środku stawu kolanowego i krzyżują się w formie litery X z więzadłem ACL, leżącym  z przodu a PCL leżącym z tyłu. Więzadła krzyżowe kontrolują ruchy do przodu i do tyłu w stawie kolanowym. Więzadło krzyżowe przebiega skośnie w środku kolana i zapobiega poślizgom kości piszczelowej do przodu na kości udowej, jak również zapewnia stabilność rotacyjną w stawie.


Około połowa urazów ACL dotyczy również innych struktur w stawie kolanowym, takich jak: chrząstka stawowa, łąkotki i inne więzadła.


Uszkodzone więzadło można rozważać jako naciągnięte/naderwane o różnym stopniu nasilenia.

Stopień 1. Więzadło jest umiarkowanie naciągnięte, ale nadal utrzymuje prawidłową stabilność stawu.

Stopień 2. Więzadło jest naciągnięte w stopniu takim, jaki powoduje jego rozluźnienie. Często okreslane jest jako częściowo rozerwane więzadło.

Stopień 3. Całkowite uszkodzenie więzadła krzyżowego. Więzadło jest rozerwane na dwa fragmenty, a staw kolanowy jest niestabilny.

Częściowe uszkodzenia są rzadkie, większość uszkodzeń to całkowite rozerwania ACL


Przyczyny

ACL może zostać uszkodzony na kilka sposóbów:

- nagła zmiana kierunku siły działającej na kolano,

- nagłe zatrzymanie się przez występującą przeszkodę,

- nagłe zwolnienie podczas biegu,

- niewłaściwy upadek po skoku,

- kolizja podczas faulu piłkarskiego.

Wiele badań wykazało, że kobiety sportowcy mają wyższy współczynnik urazów ACL w niektórych sportach. Uważa się, że może mieć to związek z siłą mięśniową, kontrolą nerwowo-mięśniową, różnicami w budowie miednicy i osi kończyn dolnych oraz zwiększoną wiotkością więzadeł.


Objawy

Jeżeli dochodzi do urazu ACL, pacjent może usłyszeć strzał w stawie kolanowym i może wystąpić uczucie uciekania kolana. Inne typowe objawy to:

- ból z obrzękiem; zwykle w ciągu 24h dochodzi do obrzęku kolana; nawet jeśli nie podejmie się leczenia, obrzęk i ból mogą po jakimś czasie się uspokoić, natomiast próba powrotu do sportu będzie powodowała niestabilność stawu, zwiększając ryzyko dalszych uszkodzeń innych struktur stawu,

- utrata pełnego zakresu ruchów,

- ból uciskowy w rzucie linii stawowej,

- dyskomfort podczas chodzenia.


Badanie lekarskie

Podczas badania lekarskiego lekarz oceni strukturę uszkodzenia kolana i porówna ją z kolanem nieuszkodzonym. Większość urazów więzadłowych można zdiagnozować podczas fizycznego badania lekarskiego. Dodatkowymi testami są zdjęcie RTG oraz rezonans magnetyczny (MRI). RTG chociaż sam nie pokazuje uszkodzenia więzadła, służy do oceny możliwych towarzyszących urazów kostnych. MRI znacznie lepiej ocenia tkanki miękkie, w tym również więzadło krzyżowe, ale nie jest bezwględnie wymaganym badaniem.


Leczenie

Leczenie uszkodzonego ACL będzie zależało od wielu indywidualnych kryteriów danego pacjenta, np. młody sportowiec grający w piłkę bardziej niż prawdopodobne będzie wymagał leczenia chirurgicznego, by móc wrócić do sportu. Mniej aktywna lub starsza osoba może być zdolna do powrotu do aktywności bez uciekania się do leczenia inwazyjnego.


Leczenie zachowawcze

Zerwane więzadło krzyżowe nie zagoi się bez leczenia chirurgicznego, ale leczenie zachowawcze może być odpowiednie dla starszych pacjentów o ograniczonej aktywności fizycznej. Jeśli ogólna stabilność stawu jest w normie, lekarz może zalecić kilka opcji niechirurgicznych:

- używanie ortezy na czas zwiększonej aktywności,

- fizjoterapię,

- po zmniejszeniu obrzęku rozpoczęcie programu rehabilitacyjnego; określone ćwiczenia mogą częściowo zrekompensować niestabilność stawu przez jego wzmocnienie.


Leczenie chirurgiczne

Większość uszkodzeń ACL nie może byc po prostu zszyta i aby uzyskać stabilność, a zarazem powrót funkcji stawu, więzadło musi być zrekonstruowane. Wymaga to użycia przeszczepu, który będzie działał jak rusztowanie, na którym odbudują się więzadła. Przeszczep można uzyskać z różnych miejsc, np. częsci więzadła rzepki, ścięgna mięśni półścięgnistego i półbłoniastego, czasami ścięgna mięśni czworogłowych, ale także przeszczep od dawcy (allograf) lub przeszczep syntetyczny.


Procedura

Zabieg wykonuje się artoskopowo, jako że jest mniej inwazyjny. Zaletami chirurgii małoinwazyjnej są: mniejszy ból pooperacyjny, krótszy pobyt w szpitalu i szybsza rehabilitacja.